باج و ڕسومات و کرێی خزمەتەکان

ئەو باجەیە کە وەردەگیرێت لە خاوەن مولک لە بەرامبەر بە کرێدانی خانوو یان شوقە یان باڵەخانە یان دوکان، بە ڕێژەی (١٠%) لە بەهای خەمڵێنراوی مولکەکە.
ئەو باجەیە کە لە مووچەی کارمەندانی کەرتی گشتی و تایبەت وەردەگرێت بە شێوەیەکی مانگانە بە ڕێژەی (٥%) بۆ ئەو کارمەندانەی مووچەکانیان لە سەروی (١,٠٠٠,٠٠٠) یەک میلیۆن دینارە.
هەموو خاوەن پیشە و چالاکییەکی بازرگانی و هەر سەرچاوەیەکی داهات کە قازانجی ساڵانەی هەبێت باج دەیگرێتەوە، پێویستە خاوەن پیشە و کاری بازرگانی ساڵانە باجی خۆیان بدەن لە پوختەی ئەو قازانجەی بە دەستی دەهێنن.
بریتییە لەو باجەی کە ساڵانە دەکەوێتە ئەستۆی کۆمپانیا کاراکان لە هەرێمی کوردستان بە کۆمپانیا تاک و سادەکانیشەوە، بە ڕێژەی چەسپاو کە بڕەکەی (١٥%)یە لە کۆی پوختەی قازانج.
دروستکردنى چەکى بانکییە بۆ هاوڵاتیان، بە مەبەستى ڕاییکردنی ئەو مامەڵە فەرمییانەی لە بری پارەی کاش پێوستییانە لە دامودەزگاکانی حکومەت، وەک (چەکی دەرهێنان و نوێکردنەوەی پاسپۆرت).
هەر کۆمپانیا و بەڵێندەرێک لە کاتی وەرگرتنی تەندەرێک بۆ ئەنجامدانی هەر پڕۆژەیەک، پێویستە بە بەهای تێچووی ئەو پڕۆژەیەی ئەنجامی دەدات دەستەبەری بانکی (خطاب ضمان) لە یەکێک لە بانکە بازرگانییە حکومییەکان بکات، ئەمەش بە شێوەی دانانی پارەی کاش یاخود بارمتەکردنی (ڕەهنکردنی) مولکە گوستراوە و نەگواستراوەکان (ئاسانکاری) دەبێت.
ئەم باجەیە کە لە کاتی گواستنەوە خاوەنداریەتی مولک لە لایەنی فرۆشیار وەردەگیرێت بە گوێرەی نرخی مولکەکە کە لە لایەن لیژنەی تایبەتمەندەوە خەمڵاندنی بۆ دەکرێت.